أبو علي سينا

پيشگفتار 14

رگشناسى يا رساله در نبض ( فارسى )

شفا به صورت چاپ سنگى طبع شده است . « 1 » 6 - ملّا مهدى نراقى نيز شرح الالهيّات من كتاب الشفاء را به رشتهء تحرير در آورده است . « 2 » اين قسمت يعنى بخش الهيّات شفا مورد توجّه اروپائيان قرار گرفته است كه آنان به صورت‌هاى گوناگون از آن بهره‌بردارى كرده‌اند . متن عربى و ترجمهء فرانسوى بخش روانشناسى ( كتاب النفس ) شفا را ، يان‌باكوش در دو جلد ، در 1956 م در پراگ و متن عربى آن را فضل الرحمن در آكسفورد ( انگلستان ) منتشر كرده است . ترجمهء قديمى لاتينى آن نيز براى نخستين بار در 1508 م در ونيز ايتاليا و چاپ انتقادى جديد آن ترجمهء به كوشش سيمون فانريت در دو جلد زير عنوان « ابن سيناى لاتينى ، كتاب دربارهء روان » در لوون سويس در سال‌هاى 1968 و 1972 م همراه مقدمه‌اى دربارهء نظريات روانشناسى ابن سينا از ج . وربكه منتشر شده است . چاپ انتقادى جديد ترجمهء لاتينى « الهيات » شفا نيز به كوشش سيمون فانريت ، با مقدمه‌اى از وربكه در دو جلد ( ج 1 ، مقاله 4 - 1 و ج 2 ، مقاله 10 - 5 را در بر مىگيرد ) در سال‌هاى 1977 و 1980 م در لوون سويس انتشار يافته است . « 3 » امّا كتاب قانون در علم پزشكى كه مىتوان گفت كه آن از مهم‌ترين آثار ابن سينا و بزرگترين هديهء او به علم و تمدّن بشرى به شمار مىآيد . اين كتاب كه از نظر اشتمال آن بر بيمارىهاى گوناگون و كيفيّت درمان آنها يك دائرة المعارف بزرگ علم پزشكى محسوب مىشود بيش از هر كتاب ديگر مورد توجّه اهل علم به ويژه پزشكان قرار گرفته و شروح و تعليقات متعدّد بر آن نوشته شده و ترجمه‌هاى

--> ( 1 ) براى آگاهى بيشتر از شروح و حواشى در ترجمه و تلخيص شفا رجوع شود به فهرست نسخه‌هاى خطّى مصنفات ابن سينا از دكتر يحيى مهدوى صفحه 172 - 174 و مقدّمهء كتاب النجاة من الغرق فى بحر الضلالات ابن سينا ( تهران 1364 ه . ش ) از محمّد تقى دانش‌پژوه ، صفحهء 75 به بعد . ( 2 ) اين كتاب به كوشش نگارنده ( مهدى محقّق ) از روى نسخه به خطّ مؤلّف تصحيح و در سال 1365 ه ش به وسيلهء مؤسّسهء مطالعات اسلامى چاپ و نشر شده است . ( 3 ) دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 2 ، ص 6 .